|
Ons adres:
Posthoornkerk
Haarlemmerstraat 124 A
1013 EX Amsterdam
Postbus 14551
1001 LB Amsterdam
Telefoon: 020 305 94 44
Fax: 020 305 94 22
Mail BBK
|
Ik vind het altijd wel bijzonder om te lezen over de Nederlanders overzee, onze landgenoten die het op de mooiste of de meest bizarre plaatsen ter wereld maken. Zoals Jaap van Zweden, de kleine grote chef-dirigent die furore maakt in de Verenigde Staten, eerst in Dallas, en nu ook in New York.
Hij was een tijdje geleden bij De Wereld Draait Door, maar daar was hij niet op zijn plaats en op zijn gemak, kwam wat nerveus, houterig, en 'out of place' over. Hij liet zich niet verleiden tot een uitspraak of hij ooit chef van 'zijn' Koninklijk Concertgebouworkest wilde worden, maar zijn blik was veelzeggend en ik las "kiss my ass." Ze mogen hem op de knieën komen smeken, denk ik.
Je ziet het wel vaker, de waardering elders is groter dan in het thuisland, en dat bevestigt de vertrekker in zijn gelijk, en die praat dan ook niet zelden over 'het maaiveld' en die 'doe-maar-gewoon' mentaliteit, u (her)kent dat wel. Van Zweden doet dat slimmer. Hij laat zijn baton spreken. En hij vreet heel New York op.
Het Parool had vandaag een mooi sfeerstukje over onze Jaap in New York, en hoe daar uit zijn kostbare handen wordt gegeten. En hoe hij het met zijn kwaliteiten voor elkaar krijgt dat het prestigieuze New York Philharmonic de gastchef een zittende ovatie van 7 minuten geeft. Djeap fun Swieden is hot. Maestro.
Ik heb Jaap van Zweden ooit een keer ontmoet. Het was in de herfst van 2004, toen ik als gast van het Residentie Orkest meemocht naar Linz en naar het concert dat het orkest gaf in Sankt Florian waar Anton Bruckner in de kapel begraven ligt.
Jaasp van Zweden kwam wat later aan. Een bescheiden, verlegen, wat schichtige man zonder enige poeha, maar dol op vliegtuigen en auto's, vol verhalen over de jet die hem naar Linz bracht, en welke auto op hem wachtte. Een chef vol energie, dol op PK's, het leven een gloedvolle symfonie.
Herdenken. Opdat we niet vergeten. Zo is het maar net. En het gaat maar door. Altijd maar weer. Zo 'vieren' we binnenkort dat de onzinkbare ocean liner Titanic dan 100 jaar geleden naar de bodem van de Atlantische Oceaan zonk na een botsing met een ijsberg.
Het is het soort ramp waar we alles over willen weten. Al maanden worden we op onze wenken bediend en gevoerd en overvoerd met programma's, feiten en 'nieuwe' ontdekkingen over een eeuwoude ramp die ons maar blijft fascineren.
En ook de filmhit 'Titanic' met Kate Winslet en Leonardo diCaprio wordt afgestoft, drooggeblazen, en in dynamisch 3D de bioscopen weer ingeslingerd. Commercieel kan de Titanic absoluut nooit zinken.
Maar een oude boot is wel erg oud, en gelukkig ligt er nog meer op de oceaanbodem. De eerste trap met de stuwmotoren van de Apollo 11, bijvoorbeeld. En om dan een bruggetje met de moderne tijd te maken: die motoren zijn gevonden door Jeff Bezos, CEO van Amazon waar je ook weer heel veel dvd's en boeken over Apollo 11 kunt kopen, en natuurlijk ook over de Titanic.
De Apollo 11 was het moederschip van de maanlander Eagle waaruit Neil Armstrong in 1969 als eerste mens naar buiten stapte en zijn laarsafdruk op de maan plantte. Man on the Moon. 'A small step for (a) man, but (a) giant leap for mankind.' De twist of Armstrong zich 'in the heat of the moment' versprak, gaat nog immer door.
De twist die de vondst van Bezos misschien nu wel beslecht, is of dat Amerikaanse ruimteprogramma wel echt was, en of Armstrong en Aldrin en anderen daarna wel echt rondstapten en -reden op de maan en niet in een televisiestudio.
Maar ja, er zijn mensen die overal een samenzwering zien, bij Man on the Moon, bij 9/11, en waarschijnlijk ook bij de Titanic. Het is niet anders. Oh ja, en Paul McCartney was ook al dood. Maar voor een dode Beatle gaf hij afgelopen weekend een prachtconcert. Maar dat is ook alweer geschiedenis..
Ik was gewaarschuwd. De kritieken waren niet goed. Het boek was - zoals altijd - veel beter. Maar ik had het boek wel in huis, maar had het boek nog niet gelezen. Dus kon ik - ondanks alle goede raad en de nodige scepsis - de film als film gaan zien, en niet als de film van het boek. En dus ging ik vanavond - toch - naar 'Extremely Loud and Incredibly Close.' Dat viel toch niet mee.
Het gegeven is intrigerend, het verhaal zou meeslepend kunnen zijn, maar het gaat toch jeuken en schuren, en het komt maar niet vrij uit de eigen val van een te makkelijk drama met grote gebaren maar toch te weinig gevoel, het aloude probleem van een film die teveel tegelijk wil zijn en dus niet echt kiest en dus niet echt ontroert en beklijft.
Maar wat fijn, hallelujah, ik heb de film nu gehad en het kan alleen nog maar veel beter en mooier worden: op naar het boek, dus. Op naar 'Extremely Loud and Incredibly Close' van Jonathan Safran Foer. 'The Only Way Is Up', so to speak.
Het is altijd maar weer die plaag van het luie Hollywood dat succesverhalen wil verfilmen, en boeken dus moet terug verkleinen naar zakpockets en naar A4-tjes en vooral losgesneden van te grote gevoelens en te grote risico's. Het geïnvesteerde geld moet wel worden terugverdiend.
En dus wordt geslepen, geschaafd, gepolijst, gehakt, geknipt en veranderd dat het een lieve lust heeft, en je eigenlijk een scenarioschrijver had kunnen vragen een leuk verhaal met dito plot te bedenken. Iets orgineels, wat u zegt.
Het boek verfilm je zelf, de film heeft het al voor je gedaan. Het zijn onvergelijkbare grootheden die te vaak toch samen worden gebracht, en te vaak met onbevredigend resultaat. Het is luiheid, gemakzucht, pogen op safe te spelen, en het eindproduct haalt zelden of nooit meer dan drie van de vijf sterren, en ook niet zelden minder. Foer voor psychologen waarom de filmindustrie maar niets beters kan bedenken.
'It wasn't loud, and it didn't come close. Zoiets. En als kleine pleister waren er die mooie momenten, en een prachtige 'stomme' Max von Sydow. Maar het is te weinig. Niet alleen richting het boek, maar ook naar jezelf als producent, regisseur, scenarist, it's not good enough. Maar gelukkig heb ik het boek nog.
En als de film in Pathé City net een minuut bezig is, om 20.41 uur, blijken er twee e-mails uit New York op mijn telefoon te zijn geland, na lange tijd weer mooie berichten van lieve vrienden die er op 9/11 ook waren. Toeval. Maar dat bestaat niet...
Of het nu ruim tien jaar geleden is - 9/11 - of bijna een eeuw - de Titanic - rampen, aanslagen, veldslagen en natuurgeweld blijven ons fascineren en bezighouden. Nu in de aanloop naar de herdenking van'het eeuwfeest' van de ondergang van de Titanic, vullen de media zich met nieuwe verhalen en mogelijke redenen waarom het onzinkbare schip toch zonk.
Maar wat fascineert dan toch zo? Het is op enkele dagen na een eeuw geleden, en toch kent nog steeds iedereen de Titanic. Het was toen het grootste schip ter wereld, het kon niet zinken, en toen was er die ijsberg, en later nog Leonardo diCaprio, en de verhalen over het orkest dat maar doorspeelde ('the band played on') en de mythe dat vrouwen en kinderen eerst mochten en mannen 'met graagte' hun leven gaven.
En 9/11 was al erg genoeg, maar de aanslagen in 2001 voedden ook nog eens allerlei complottheorieën die nog steeds vrolijk over het internet vliegen. Ik heb het boek van Foer nog niet gelezen, de kritieken zijn niet overweldigend, en ik heb iets tegen Tom Hanks, maar ik wil zeker en beslist naar de film 'Extremely Loud and Incredibly Close', zo mooi geadverteerd als 'This is not a story about September 11th, it's about every day after.'
Gisteren was het in Amstelveen ook even flink schrikken toen er groot alarm was gegeven voor een vliegtuig van het Spaanse Vueling dat een probleem had en laag over de stad richting Schiphol terugkeerde. Waarschijnlijk schoot bij menigeen de ramp met het El Al-toestel weer in het actieve geheugen, maar gelukkig stond de Airbus weer snel en veilig op de grond.
Volgens mij was het National Geographic dat een tijdlang de reconstructiedramaserie 'Seconds from disaster' uitzond, over grote rampen en aanslagen en hoe ze in elkaar staken en in een terugtikkende tijdlijn. En ofschoon je de uitkomst altijd al wist, was het fascinerende afteltelevisie.
Rampen en ellende fascineren ons mateloos, we willen weten hoe het zat en ging, wie er waren en wiens fout het was, of wie de dader was, in een vermetele maar ook zo zinloze poging om het onbegrijpelijke toch een beetje te kunnen begrijpen. En te hopen en desnoods te bidden dat het onszelve niet zal overkomen.
Het was een genante dag gisteren. Job Cohen vertrok. Dat leek iedereen beter. Maar het was voor zijn partijgenoten het signaal om een onbeschaamd potje te gaan janken over het vreselijke politieke klimaat waarin een zo integere man als Job Cohen natuurlijk niet goed kon functioneren. Mag ik een teiltje?
In DWDD van de vrienden van de VARA waren de messen gisteren tevoren al geslepen om het irritante rotjoch en plaaggeest Rutger Castricum van Powned te castreren. Wat een ranzig ruikende morele suprematie en gelijkhebberij kwam door over de buis, met Cohenfluisteraar Felix Rottenberg in een dubieuze rol. Je zou zomaar gaan begrijpen waarom zoveel mensen een pesthekel hebben aan de PvdA. Brrrr.
Het was een doorzichtig staaltje vluchtgedrag van een partij in stuipen en krampen. Maar het was ook wel heel erg Calimero: zij zijn groot en ik is klein, en dat is niet eerlijk. Tsja. Ach en wee. Wonden likken. En voorwaarts. Maar waarheen, en waarvoor?
Ook bijzonder vluchtgedrag is er bij luchtvaartmaatschappijen en luchthavens. Welkom in de wondere wereld van de ondoorzichtige gebakken lucht van vliegtickets. Het Parool had er vandaag een aardig stukje over. Met als kop 'Vliegen wordt duurder' gaf Het Parool een klein inkijkje in ticketprijzen en de stapel aan toeslagen die de prijs van het eigenlijke ticket verre overschrijden.
Voorbeeld? Met de KLM naar Londen-Heathrow volgende maand kost € 28, maar u rekent toch echt € 127,98 af. Brandstoftoeslag, veiligheid, huizenisolatie, het is een bijzonder soort financiële tombola vol ondoorzichtigheid en gerommel.
Maar ja, we zijn inmiddels verslaafd aan vliegen, dus we pikken alles, van ondoorzichtige tarieven tot schandelijke veiligheidscontroles, oeverloos wachten, en slechte service. Als de Wright Brothers dat hadden geweten, waren zij dan ooit opgestegen bij Kitty Hawk, North-Carolina?
|
|